Afrika'da iklim değişimi pestisit kullanımını yedi kat artırdı

18 Eylül 2026 · Tarım Pusulası

Journal of Environmental Management dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, ekvatoral Afrika'da iklim kaynaklı zararlı baskısının pestisit kullanımını son 33 yılda 7 kat tırmandırdığını ortaya koydu.

İklim değişikliğinin tarımsal zararlılar ile hastalıklar üzerindeki baskıyı artırması, ekvatoral Afrika genelindeki küçük ölçekli üreticilerin pestisit kullanımını ciddi seviyede tırmandırıyor. Journal of Environmental Management dergisinde yayımlanan kapsamlı bir araştırmaya göre, yükselen sıcaklıklar ve değişen yağış rejimleri patojenler için elverişli üreme koşulları yaratıyor. Ortaya çıkan bu hidroklimatik değişimler, bölgedeki çiftçilerin mahsul kaybını önlemek amacıyla kimyasal mücadeleye çok daha yoğun biçimde yönelmesine yol açıyor.

Journal of Environmental Management çalışmasında paylaşılan verilere göre, ekvatoral Afrika'da pestisit kullanımı 1990 ile 2023 yılları arasındaki dönemde 7 kat yükseldi. Söz konusu 33 yıllık süreçte yıllık ortalama büyüme oranı yaklaşık yüzde 7 olarak kaydedilirken, araştırmanın odaklandığı Uganda'nın Kibale bölgesinde ise yıllık artış yüzde 9 seviyesine ulaştı. Raporda bu artışın sadece iklimle sınırlı kalmadığı; tarımsal yoğunlaşma, bilgi yetersizliği ve pazar dinamikleriyle de hızlandığı ifade edildi.

Araştırma sonuçları, küçük çiftçilerin tarım kimyasallarını çoğunlukla gayriresmî satış kanallarından temin ettiğini ve yanlış dozajlama ile hasada yakın ilaçlama gibi hatalı uygulamalar yaptığını ortaya koyuyor. Kişisel koruyucu ekipman eksikliği insan sağlığını tehdit ederken, pestisit kalıntıları sadece hasat edilen ürünlerde değil, içme suyu kaynakları ile solunan havada da belirlendi. Korunan alanlara komşu arazilerde beslenen filler ve primatlar gibi yabani türlerin de kimyasallardan etkilendiği aktarıldı.

Sıcaklık artışlarının kahve meyvesi kurdu ve beyazsinek popülasyonlarını artırarak manyok hastalıkları ile Doğu meyve sineği yayılımını genişlettiği belirtiliyor. Mantar kaynaklı pirinç yanıklığı riskinin de yükseldiğini vurgulayan araştırmacılar, kimyasal bağımlılığı kırmak için entegre zararlı yönetiminin yaygınlaştırılmasını şart koşuyor. İklim uyumu ile biyolojik mücadelenin birlikte yürütülmesinin, tarımsal yayım hizmetlerinin güçlendirilmesiyle desteklenmesi gerektiği önemle tavsiye ediliyor.

English