Küresel piyasalarda tarımsal emtia fiyatları sert dalgalandı

13 Eylül 2026 · AA Tarım & Ekonomi

ABD enflasyon verileri ve Fed'in faiz artırım beklentileri küresel emtia piyasalarını baskılarken, jeopolitik gelişmeler tahıl fiyatlarını aşağı çekti, El Nino etkisi ise şekeri zirveye taşıdı.

Orta Doğu'da tırmanan gerilim ve ABD'de açıklanan enflasyon verileri küresel emtia piyasalarında satış baskısını belirgin şekilde artırdı. ABD İstatistik Kurumu verilerine göre Tüketici Fiyat Endeksi ağustosta aylık yüzde 0,4 ve yıllık yüzde 3,4 artış gösterdi. Çekirdek TÜFE yıllık yüzde 2,4 artarken Üretici Fiyat Endeksi yıllık yüzde 5,4 ile beklentilerin üzerine çıktı. Para piyasalarında Fed'in faiz artırma ihtimalinin yüzde 87 seviyesine yükselmesi tarımsal emtia vadeli işlemlerinde dalgalanmayı hızlandırdı.

Chicago Ticaret Borsası bünyesinde işlem gören temel tahıl ürünlerinde haftalık bazda geri çekilmeler kaydedildi. Rusya ile Ukrayna arasında barış sağlanmasına yönelik girişimler buğday arz endişelerini hafifleterek kile başına buğday fiyatlarını yüzde 1,1 oranında aşağı çekti. Aynı süreçte mısır fiyatları yüzde 0,9 gerilerken soya fasulyesi fiyatları yüzde 0,8 azalış kaydetti. Çin talebiyle 13,3525 dolara çıkan soya fasulyesi kar satışlarıyla 13 doların altına indi. Pirinç fiyatı ise yüzde 1,4 arttı.

Intercontinental Exchange piyasasında işlem gören tarımsal ürünler arasında şeker güçlü yükselişiyle öne çıktı. Libre bazında şeker fiyatları haftalık bazda yüzde 6 artış göstererek dikkat çekti. Bu sert yükselişte El Nino kaynaklı küresel arz endişeleri birincil faktör oldu. Hindistan pazarındaki güçlü iç tüketim talebi ve Avrupa Birliği genelinde beklenen rekolte azalışı şeker fiyatlarındaki yukarı yönlü ivmeyi doğrudan destekleyen temel unsurlar arasında yer aldı.

Kahve ve kakao piyasalarında ise arz projeksiyonlarının etkisiyle fiyat gevşemeleri yaşandı. ICE verilerine göre kahve fiyatları haftalık bazda yüzde 3,8 düşerken pamuk fiyatı yüzde 0,2 ve ton başına kakao fiyatı yüzde 4,4 geriledi. Brezilya'da 2027 yılına yönelik üretim artışı öngörüleri kahve piyasasını baskıladı. Fildişi Sahili'ndeki kakao üretim düşüşüne rağmen küresel arz fazlasının süreceği tahminleri kakao fiyatlarındaki aşağı yönlü hareketi hızlandırdı.

Jeopolitik krizler sebebiyle enerji fiyatlarında yaşanan tırmanış tarımsal üretim ve lojistik maliyetlerini doğrudan etkiliyor. Spot piyasada Brent petrol haftalık yüzde 7,6 yükselirken doğal gaz fiyatı ABD stok artışıyla yüzde 3 geriledi. ABD Enerji Enformasyon İdaresi verilerine göre ağustosta ortalama 91 dolar olan petrol, hafta içi 106,2 doları test ettikten sonra cuma günü 101,7 dolara çekildi. Yüksek enerji maliyetleri çiftçilerin operasyonel giderlerini yukarı çekiyor.

ABD 10 yıllık tahvil faizlerinin yüzde 5 seviyesine yaklaşması ve güçlenen dolar endeksi küresel tarım ticaretinde finansman yükünü artırıyor. Avrupa Merkez Bankasının politika faizini artırması ve Fed'e dair sıkılaşma beklentileri tarımsal emtia piyasalarında fon çıkışlarına neden oluyor. Küresel girdi maliyetlerindeki oynaklık ve döviz hareketleri, üreticilerin gübre, mazot ve tohum gibi temel tarımsal girdilere erişim maliyetlerini doğrudan belirlemeye devam ediyor.

English