Bakanlık 2030'a Kadar Tüm Havzalarda Su Ayak İzi Çıkaracak
· AA Tarım & Ekonomi
Ulusal Su Kurulu toplantısında konuşan Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, 2030 yılına kadar 25 nehir havzasının tamamında su ayak izi çalışmalarının tamamlanacağını ve yapay zeka destekli akıllı su yönetimine geçileceğini açıkladı.
Ulusal Su Kurulu Toplantısı Gerçekleşti
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde düzenlenen Ulusal Su Kurulunun 6'ncı toplantısına katılarak su kaynaklarının geleceğine ilişkin kritik değerlendirmelerde bulundu. Küresel düzeyde iklim krizinin etkilerinin çok daha şiddetli hissedildiğini vurgulayan Bakan Yumaklı, kuraklık sürelerinin uzadığını ve yağış rejimlerinin köklü biçimde değiştiğini ifade etti. Kurul toplantısında bugüne kadar alınan toplam 37 karardan 27'sinin başarıyla hayata geçirildiği, kalan 10 karara ilişkin resmi süreçlerin ise aralıksız sürdüğü kamuoyuna aktarıldı.
Yağışlar ve Baraj Doluluk Oranları
Bakanlığın meteorolojik verilerini paylaşan Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, dönemsel yağış dalgalanmalarına dikkat çekerek şu verileri aktardı:
"2025 su yılı, yağışlarda yaşanan yüzde 26 azalmayla son 52 yılın en kurak yılı olarak kayıtlara geçti. 2026 su yılında ise ülkemiz genelinde yağışlar uzun yıllar ortalamasının yaklaşık yüzde 30 üzerinde seyrediyor. Son 66 yılın en yüksek yağış seviyelerinden birini yaşıyoruz."
Geçtiğimiz yılın aynı döneminde yüzde 43 bandında seyreden aktif baraj doluluk oranının bu yıl yüzde 72 seviyesine yükseldiğini belirten Bakan Yumaklı, bu tablonun tarımsal ve kentsel su arzı açısından memnuniyet verici olduğunu bildirdi.
Geleceğe Yönelik Bütüncül Su Politikaları
Yağış fazlalığının bazı kentlerde taşkın ve selleri beraberinde getirdiğine değinen Yumaklı, bazen aşırı kuraklıkla bazen de ani taşkınlarla mücadele edildiğini belirtti. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, su yönetiminde yeni dönemin ilkelerini şu sözlerle özetledi:
"Bu nedenle su politikalarımızı günü kurtarmaya değil, geleceği planlamaya dayandırmak durumundayız. Bilimsel verilere bakacağız. Havzalarımızı bir bütün olarak değerlendireceğiz. Kuraklığı da taşkını da birlikte yöneteceğiz."
Bu doğrultuda su yönetiminin anlık çözümler yerine uzun vadeli bilimsel planlamalarla yapılandırılacağı, kriz anlarında tüm havzaların koordineli yönetileceği bildirildi.
Su Kanunu ve Dijital Verimlilik
Stratejik öneme sahip Su Kanunu Taslağı'nın teknik hazırlıkların ardından görüşe açıldığını belirten Yumaklı, taslak metne 2 binin üzerinde kurumsal görüş iletildiğini açıkladı. Su Verimliliği Seferberliği çerçevesinde devreye alınan Su Verimliliği Bilgi Sistemi hakkında da bilgi veren Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, sistemin kullanım durumunu paylaştı:
"Kısa sürede kullanıcı sayımız 6 bini aştı. 120 binin üzerinde belgelendirme başvurusu bekliyoruz."
Dijital sistem aracılığıyla su tüketiminin anlık takibi sağlanacak ve su verimliliği belgelendirme adımları tamamen dijital ortamda gerçekleştirilecek.
Tarımsal Üretimde Su Ayak İzi
Depremler ve küresel çatışmaların su altyapısının korunmasındaki önemini gösterdiğini vurgulayan Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, üretim ve tedarik zincirlerindeki su kullanımına ilişkin kapsamlı değerlendirmelerde bulundu:
"Dünyanın farklı bölgelerinde yaşanan savaşlar da su kaynaklarının ve su altyapısının korunmasının ne kadar kritik olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor. Bir diğer önemli başlığımız ise su ayak izi ve sanal su. Vatandaşlarımızın günlük hayatında kullandığı ürünlerin üretiminde su kullanılıyor. Bir ürünün gerçek maliyetini değerlendirirken yalnızca ekonomik değerine değil, üretimi sırasında ne kadar su kullanıldığına da bakmamız gerekiyor. Özellikle su kaynaklarımızın üzerindeki baskının arttığı bir dönemde, hangi ürünün hangi havzada ne kadar su tükettiğini bilmek büyük önem taşıyor. Bu nedenle su ayak izi çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Bugüne kadar Sakarya, Susurluk, Kuzey Ege, Batı Akdeniz, Büyük Menderes, Aras, Çoruh ve Gediz havzalarında çalışmalarımızı tamamladık. Hedefimiz, 2030 yılına kadar bütün havzalarımızda bu çalışmaların tamamlanmış olmasıdır. Böylece suyu yalnızca tüketilen bir kaynak olarak değil, üretimden ticarete kadar bütün ekonomik süreçlerin bir parçası olarak değerlendireceğiz."
Yapay Zeka ve Atık Su
Teknolojik dönüşüm hedeflerini açıklayan Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, dijital altyapı vizyonunu şu ifadelerle dile getirdi:
"Hedefimiz, farklı kurumların verilerinin bir araya geldiği, riskleri önceden görebildiğimiz, erken uyarı verebilen ve karar alma süreçlerini hızlandıran akıllı bir su yönetim sistemi kurmaktır."
Türkiye'de 1831 baraj ve göletin hizmet verdiğini, 25 nehir havzasından 5'inin sınır aşan nitelikte olduğunu belirten Yumaklı, arıtılmış atık suyun tarımsal ve endüstriyel üretimde yeniden kullanımını yaygınlaştırmak için ileri arıtma tesisi yatırımlarına ağırlık verileceğini ifade etti.
Taşkın Yönetim Planları ve Önlemler
Avrupa Birliği standartlarına uyumlu Taşkın Yönetim Planları kapsamında kapsamlı adımlar atıldığını duyuran Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, afet öncesi risk yönetimine odaklandıklarını vurguladı:
"Bu kapsamda 30 binin üzerinde taşkın haritası ve tahliye planı hazırlandı. Antalya Havzası Taşkın Yönetim Planı da bu anlayışla güncellendi. 2016 yılında 7 yerleşim alanında 44 tedbir belirlenmişti. Güncel çalışmada ise taşkın riski bulunan 196 yerleşim yerinde 482 tedbir belirledik. Afet olduktan sonra müdahale eden değil, riski önceden gören ve tedbirini önceden alan bir Türkiye hedefliyoruz. Önümüzdeki dönemde su kaynaklarımız üzerindeki baskılar artacak. Kuraklıkla da taşkınla da mücadele edeceğiz. Suyumuzu daha verimli kullanacağız, kaynaklarımızı koruyacağız. Atık suyu yeniden kazanacağız. Teknolojiden ve bilimden daha fazla yararlanacağız. En önemlisi, kurumlarımız arasında daha güçlü işbirliği sağlayacağız."