Küresel tarım emtialarında arz baskısıyla fiyatlar düştü
· AA Tarım & Ekonomi

Rusya'nın Karadeniz sevkiyat adımları ve ABD'deki hasat ilerlemesi, küresel tahıl ve endüstriyel tarım ürünleri fiyatlarında haftalık bazda sert kayıplara yol açtı.
Küresel Emtia Piyasalarında Genel Görünüm
Küresel emtia piyasalarında tamamlanan işlem haftasında makroekonomik veriler ve para politikası kararları belirleyici oldu. ABD Merkez Bankası (Fed), politika faizini yüzde 3,75-4 aralığında sabit tuttuğunu duyururken enflasyon risklerinin sürdüğünü kaydetti. ABD ekonomisinin üçüncü çeyrekte yüzde 3,4 oranında büyüme göstermesi ve eylül ayı kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksinin yıllık bazda yüzde 3,6 artması faiz baskısını korudu. Tahvil faizlerindeki seyir ve güçlü dolar teması emtia genelinde fiyatlamaları etkiledi.
Tahıl Sevkiyatları ve Hasat Baskısı
Tarım emtialarında haftanın ana gündem maddelerini Rusya'nın tahıl ihracat adımları ve ABD'deki hasat süreci oluşturdu. Rusya'nın Azak Denizi üzerinden tahıl sevkiyatına yeniden izin vermesi, küresel piyasalarda arzın artacağı beklentisini kuvvetlendirerek buğday fiyatlarını aşağı çekti. Chicago Ticaret Borsası verilerine göre kile başına fiyatlar buğdayda yüzde 3,5, soya fasulyesinde yüzde 2,7 ve mısırda yüzde 2 geriledi. ABD'de hasat faaliyetlerinin hızla ilerlemesi ve piyasaya giren ürün miktarının yükselmesiyle pirinç fiyatları da yüzde 0,5 düşüş kaydetti.

Endüstriyel Tarım Ürünlerinde Düşüş Trendi
Endüstriyel tarım ürünleri ve yumuşak emtia piyasalarında üretim bölgelerindeki hava koşulları arz tarafını güçlendirdi. ABD'deki sıcak ve kuru hava koşulları pamuk hasadını hızlandırırken Intercontinental Exchange üzerinde pamuk fiyatları haftalık bazda yüzde 2,9 geriledi. Brezilya'da gerçekleşen yağışların yeni mahsul gelişimini desteklemesi sonucunda kahve fiyatları yüzde 6,6 değer kaybetti. Aynı borsada Brezilya realindeki zayıflamanın üretici satışlarını teşvik etmesiyle şeker yüzde 4,3, ton başına kakao fiyatı ise haftalık bazda yüzde 2,5 geriledi.
Değerli Metallerde Sert Değer Kaybı
Faiz getirisi bulunmayan değerli metaller, ABD'de yüksek seyreden ekonomik aktivite ve faiz beklentileri nedeniyle haftayı sert düşüşlerle tamamladı. ABD 10 yıllık tahvil faizinin yüzde 4,93 seviyesine gerilemesine karşın teknoloji hisselerindeki satışlar altın ve gümüş üzerinde ek baskı oluşturdu. Altının ons fiyatı hafta içinde bir yılın en düşük seviyesi olan 3 bin 870,3 doları test ettikten sonra haftayı 3 bin 876 dolardan kapattı. Haftalık bazda gümüşte yüzde 9, platinde yüzde 7,8, paladyumda yüzde 6,4 ve altında yüzde 3 kayıp kaydedildi.
Enerji Piyasalarında Yaşanan Jeopolitik Yükseliş
Tarım sektörünün temel girdi maliyetlerini etkileyen enerji grubunda jeopolitik riskler ve arz endişeleri fiyatları yukarı taşıdı. Hürmüz Boğazı'ndaki tanker saldırısı ile Suudi Arabistan enerji altyapısına yönelik tehditler petrol fiyatlarını yükseltti; aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,5 artışla 117,6 dolara ulaştı. ABD Enerji Enformasyon İdaresi verilerine göre doğal gaz stokları haftalık 80 milyar fit küp artarak 3 trilyon 724 milyar fit küpe çıkarken, doğal gaz fiyatları haftalık bazda yüzde 11,4 değer kazandı.
Sanayi Metallerinde Arz ve Talep Dengesi
Sanayi metallerinde fiziki piyasalardaki arz sıkışıklığı ile küresel ekonomik büyümeye dair endişeler zıt yönlü fiyatlamalara yol açtı. Çin'in ithal bakır talebini yansıtan Yangshan priminin ton başına 205 dolara yükselmesi fiziki talebin güçlü kaldığını gösterdi. Tezgah üstü piyasalarda çinko fiyatları yüzde 2,4 ve alüminyum fiyatları yüzde 0,7 artarken, Endonezya'daki üretim hedeflerinin yükseltilmesiyle nikel fiyatları yüzde 4 ve kurşun fiyatları yüzde 0,1 oranında haftalık düşüş gösterdi.
Haftalık Tarım Emtiası Fiyat Değişimleri
Kaynak: Fed, ABD Enerji Enformasyon İdaresi, Chicago Ticaret Borsası, Intercontinental Exchange
- Kahve
- %-6,6
- Şeker
- %-4,3
- Buğday
- %-3,5
- Pamuk
- %-2,9
- Soya fasulyesi
- %-2,7
- Kakao
- %-2,5
- Mısır
- %-2
- Pirinç
- %-0,5