Küresel tarım emtiasında pirinç ve kakao öne çıktı

27 Eylül 2026 · AA Tarım & Ekonomi

Güçlü dolar ve makroekonomik verilerin gölgesinde geçen haftada, küresel emtia piyasalarında tarım ürünleri arz endişeleriyle hareketlenirken değerli metaller sert düşüş kaydetti.

Küresel piyasalarda açıklanan güçlü makroekonomik veriler emtia fiyatlamaları üzerinde belirleyici oldu. ABD'de eylül ayı imalat sanayisi Satın Alma Yöneticileri Endeksi 57'ye, hizmet sektörü endeksi 58,7'ye ve bileşik endeks 58,4'e yükseldi. Bu durum ABD Merkez Bankasının ilave faiz artışına gidebileceği beklentisini kuvvetlendirdi. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi hafta içinde yüzde 5,23 seviyesini test ettikten sonra haftayı yüzde 5,17 düzeyinde noktaladı. Dolar endeksi ise haftalık bazda yüzde 0,7 yükselerek 100,9 seviyesine ulaştı.

Tahvil getirilerindeki yükseliş ve güçlenen dolar para birimi, getiri sağlamayan değerli metallerin maliyetini yukarı çekti. Altının ons fiyatı haftalık toparlanma çabasına rağmen kayıplarını telafi edemeyerek haftayı yaklaşık 4 bin 285 dolardan tamamladı. Haftalık bazda ons fiyatları gümüşte yüzde 3, paladyumda yüzde 2,4, altında yüzde 2,1 ve platinde yüzde 1,2 geriledi. Yatırımcıların güvenli liman arayışı Orta Doğu kaynaklı jeopolitik risklere rağmen satış baskısını sınırlandırmakta yetersiz kaldı.

Baz metallerde Çin kaynaklı stok hareketleri ve maden kesintileri fiyat hareketlerini doğrudan etkiledi. Şanghay Vadeli İşlemler Borsasının izlediği depolardaki bakır stokları bir haftada yüzde 15,9 azalışla 47 bin 147 tona geriledi. Tesis bakımları ve Şili'deki Escondida madeninde faaliyetlerin durması arz endişelerini tetikledi. Tezgah üstü piyasada bakır yüzde 1,1, nikel yüzde 1 ve kurşun yüzde 0,9 değer kazanırken, alüminyum yüzde 0,7 ve çinko yüzde 0,6 düşüş yaşadı.

Enerji grubunda kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı haftayı yüzde 0,6 yükselişle 104,32 dolardan kapattı. ABD doğal gazında boru hattı arızası fiyatlara destek verirken, ekim vadeli doğal gaz fiyatı yüzde 8 artış kaydetti. ABD Enerji Enformasyon İdaresi verilerine göre 18 Eylül haftasında doğal gaz stokları 53 milyar fit küp artarak 3 trilyon 351 milyar fit küpe yükseldi. Toplam stokların beş yıllık ortalamanın üzerinde seyretmesi gaz fiyatlarındaki sert yükselişleri sınırladı.

Tarım emtialarında Chicago Ticaret Borsası verilerine göre pirincin yüz libre başına fiyatı yüzde 6 yükselerek haftanın en çok kazandıran ürünü oldu. Endonezya'da yağışlı mevsimin gecikeceği tahmini pirinç arzına dair endişeleri artırdı. Kile bazında soya fasulyesi yüzde 1,3 ve mısır yüzde 0,2 yükselirken, zayıf ihracat satışları ve dolar baskısı altındaki buğday yüzde 1,4 geriledi. ABD ile Çin arasındaki ticaret görüşmelerinde somut alım taahhüdünün açıklanmaması soya fasulyesindeki kazanımları kısıtladı.

Intercontinental Exchange piyasasında işlem gören yumuşak tarım emtialarında farklı yönlü fiyatlamalar gerçekleşti. ABD üretim bölgelerindeki hava şartları ve talep beklentileriyle pamuk fiyatı yüzde 1,8 artarken, Brezilya'daki kuraklık kaygılarıyla şeker yüzde 1,6 prim yaptı. Fildişi Sahili'nde yağışların mevsim normallerinin altında kalmasıyla kakao ton başına yüzde 5,2 prim yaptı. Kahve ise artan üretim projeksiyonlarının etkisiyle haftalık yüzde 0,9 oranında değer kaybederek negatif ayrıştı.

Brezilya Ulusal Tedarik Şirketi tarafından yayımlanan resmi raporda, ülkenin 2026 yılı kahve üretimi tahmini 67,6 milyon çuval olarak duyuruldu. Bu yüksek üretim projeksiyonu kahve piyasasında gevşemeye yol açtı. Diğer yandan Fildişi Sahili'ndeki kurak hava koşullarının yeni mahsul gelişimini tehlikeye sokması küresel kakao arzını tehdit ediyor. Küresel tarım ticaretinde iklim koşulları ve ülke rekolte tahminleri tarımsal hammadde maliyetlerini belirlemeye devam ediyor.

English