Rus buğdayı ucuz kalırken lojistik riskler fiyatları tırmandırıyor

11 Eylül 2026 · Tarım Pusulası

Karadeniz ve Azak havzasındaki lojistik aksaklıklar ile artan navlun maliyetleri, nominal olarak en ucuz seçenek olan Rus buğdayına erişimi zorlaştırırken küresel vadeli piyasalarda sert yükselişleri tetikliyor.

Küresel Buğday Borsalarında Fiyat Tırmanışı

Dünya buğday piyasaları eylül ayının ilk günlerinden itibaren güçlü bir yukarı yönlü hareket sergiliyor. AgroExpert tarafından yayımlanan 9 Eylül tarihli piyasa analizine göre Chicago vadeli işlemler borsasındaki Aralık vadeli buğday kontratı son bir aylık zaman diliminde yaklaşık %12 oranında artış kaydetti. Avrupa pazarında ise fiyat artışları %13 seviyesine ulaştı. 9 Eylül işlemlerinde Chicago SRW Aralık 2026 kontratı 747 sent/buşel, Kansas HRW kontratı 813,25 sent/buşel ve Euronext/MATIF buğday kontratı 240,75 avro/ton bandına yerleşti.

FOB Seviyelerinde Belirgin Fiyat Uçurumu

Küresel vadeli piyasalardaki sert tırmanışa rağmen Rus buğdayı uluslararası pazarda nominal olarak en ucuz seçenek olmayı sürdürüyor. AgroExpert verilerine göre 9 Eylül itibarıyla %12,5 proteinli Rus buğdayı FOB bazında 210-220 dolar/ton bandında işlem görürken, Karadeniz buğday endeksi 227,3 dolar/ton oldu. Buna karşılık Ukrayna buğdayı 220-225 dolar/ton, Arjantin 258 dolar/ton, Romanya 288 dolar/ton ve Fransa 289 dolar/tondan satılıyor. ABD menşeli buğdaylar ise SRW için 310 dolar/ton, HRW için 341 dolar/ton seviyesine kadar çıkıyor.

Limanlardaki Sevkiyat Riskleri Gerçek Maliyeti Artırıyor

Rus buğdayının Karadeniz limanlarındaki düşük gösterge fiyatı, alıcılar için doğrudan nihai maliyeti yansıtmıyor. Azak ve Karadeniz havzasında deniz taşımacılığına bağlı güvenlik endişeleri ve terminal operasyonlarındaki duraklamalar, fiziksel teslimat risklerini artırıyor. Bu durum alıcıları navlun ve sigorta primleri nedeniyle alternatif limanlara yönlendiriyor. Nitekim Novorossiysk limanında nominal fiyat 210 dolar/ton düzeyindeyken, Baltık Denizi'ndeki Vysotsk limanında %12,5 proteinli buğdayın FOB fiyatı 263 dolar/tona kadar tırmanıyor.

İhracat Hacminde Ciddi Düşüş ve Vergiler

Lojistik zorluklar Rusya'nın dış satım rakamlarına doğrudan yansımış durumda. SovEcon analizine göre Rusya'nın eylül ayı buğday ihracatının 2 milyon tonda kalması beklenirken, geçen yılın aynı döneminde bu miktar 4,6 milyon tondu. Rusagrotrans ise eylül tahminini 1,75 milyon ton olarak açıkladı. Temmuz-eylül ihracatı 11,3 milyon tondan 5,6 milyon tona geriledi. Ayrıca 9-15 Eylül döneminde buğday ihracat vergisi ton başına 1.179,3 rubleye yükselirken, çiftçi Nikita Tokmakov'un aktardığı iç piyasa fiyatları bölgelere göre ton başına 5,2 bin ile 10,4 bin ruble arasında seyrediyor.

Lojistik Bozulmalar Ticaret Akışını Yeniden Şekillendiriyor

AgroExpert değerlendirmesine göre mevcut piyasa hareketlerini sadece rekolte ve stok miktarları değil, doğrudan ihracat lojistiğindeki kırılmalar yönetiyor. Karadeniz menşeli buğday ucuz görünmesine karşın sevkiyat riskleri alıcıları daha yüksek prim ödeyerek Avrupa Birliği, Kuzey Amerika ve Avustralya ürünlerine yöneltiyor. Kesintisiz CBOT kontratının son bir ayda yaklaşık %18 yükselmesi bu yönelimin açık bir göstergesi olarak öne çıkıyor. Önümüzdeki süreçte Karadeniz sevkiyatlarının seyri ve Baltık rotası küresel tahıl fiyat dengesini belirleyecek.

English