Menteşe'de susuz yetişen yayla kavununda hasat başladı

27 Eylül 2026 · muglayenigun.com

Muğla'nın Menteşe ilçesinde asırlık yöntemlerle ve hiç sulama yapılmadan yetiştirilen geleneksel Yayla kavunu ile Ata tohumu sebzelerde hasat mesaisi başladı.

Muğla’nın Menteşe ilçesinde yer alan Karabağlar Yaylası’nda, yöreye özgü geleneksel Yayla kavunu ile Ata tohumlarından yetiştirilen sebzelerin hasat dönemi başladı. Gerçekleştirilen hasat programına Muğla İl Tarım ve Orman Müdürü Seyfettin Baydar, Bitkisel Üretim ve Bitki Sağlığı Şube Müdürü Süreyya Can, Menteşe İlçe Tarım ve Orman Müdürü Eren Kaçmaz ve teknik personel katıldı. Program kapsamında Mehmet Yıldız’a ait Ata sebzeleri bahçesi ve Halise Dural’a ait Yayla kavunu tarlası yerinde incelendi. İl Müdürü Seyfettin Baydar, Karabağlar Yaylası'nın sahip olduğu jeomorfolojik yapının ve irim adı verilen geleneksel drenaj kanallarının bölge tarımı için önemini vurguladı.

Karabağlar Yaylası başta olmak üzere Düğerek, Ortaköy ve Orhaniye mahallelerinde yaklaşık 400 dekar alanda sürdürülen Yayla kavunu yetiştiriciliği, bölgenin en önemli tarımsal faaliyetleri arasında yer alıyor. Mayıs ayında toprak tava geldiğinde dikimi yapılan bu özel ürün, tüm gelişim sürecini hiç sulama yapılmadan tamamlıyor. İki kez yapılan çapalama ve boğaz doldurma işlemlerinin ardından ağustos sonu ile eylül başında hasat ediliyor. Yaklaşık 3 ila 4 kilogram ağırlığa ulaşan kavunlar, tarlada bir gün bekletilip sap kısmı mühürlendikten sonra kışlık saklama amacıyla askıya alınıyor veya pazara sunuluyor.

Muğla tarımında asırlardır korunan Yayla kavunları Paris, Pıtraklı ve Hırsız Almaz isimli yerel çeşitlerle üretilmeye devam ediyor. Paris çeşidi, altı mühürlü yapısı ve zengin aromasıyla nisan ayına kadar bozulmadan saklanabilme özelliği taşıyor. Karabağlar Yaylası'na özgü dokulu ve ince kabuklu yapısıyla tanınan Pıtraklı kavun ise kendine has kokusuyla dikkat çekiyor. Susuz tarım koşullarında verim veren Hırsız Almaz çeşidi ise biçimsiz dış görünümüne rağmen sunduğu eşsiz iç lezzet sayesinde üreticiler tarafından vazgeçilmez bir kültürel miras olarak yetiştiriliyor.

Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi (TAKE) projeleri kapsamında TAGEM Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü iş birliğiyle yüzde 75 Bakanlık hibeli Kırkağaç kavun tohumları çiftçilere ulaştırıldı. Yuvarlak çizgili formu ve sıkı et dokusuyla bilinen bu tohum çeşidinin meyveleri 7 ila 8 kilogram ağırlığa ulaşabiliyor. 1963 yılından bu yana korunan bu Ata tohumu, üreticinin sonraki sezonlarda kendi tohumunu alarak yeniden üretim yapabilmesine imkan tanıyor. Dayanıklı yapısıyla her türlü toprakta yetişebilen çeşit, bölgedeki ürün desenini güçlendiriyor.

Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü desteğiyle 2021 yılında başlatılan Ata Sebzeleri Projesi kapsamında 2025 yılına kadar 8 milyon 255 bin TL kaynak kullanılarak 5 milyon 560 bin adet fide dağıtıldı. 2026 yılında ise 2 milyon 177 bin TL bütçe ayrılarak 200 bin domates, 210 bin biber, 90 bin patlıcan fidesi ile 20 kilogram kavun, 20 kilogram kınalı bamya ve 1 kilogram marul tohumu olmak üzere 500 bin fide ve 40 kilogram tohum 500 üreticiye teslim edildi.

Hayvancılığın kaba yem ihtiyacını karşılamak amacıyla 2026 yılında 100 üreticiye 1000 dekar alanda kullanılmak üzere silajlık mısır, 94 üreticiye ise 2000 dekar için sorgum tohumu temin edildi. Silajlık mısır ekimlerinin yüzde 50'den fazlasında damla sulama yöntemi tercih edildi. Muğla İl Tarım ve Orman Müdürlüğü kurumsal açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

English