Küresel gıda fiyatları üç aydır kesintisiz yükseliyor

6 Ekim 2026 · Bloomberg HT

FAO Gıda Fiyat Endeksi eylülde yüzde 1,5 artarak Kasım 2022'den bu yana en yüksek seviyesine çıkarken, küresel gıda devleri girdi ve navlun maliyetleri nedeniyle yeni zamlara hazırlanıyor.

Küresel Gıda Fiyatlarında Üç Aylık Yükseliş

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından açıklanan verilere göre küresel gıda fiyatları eylülde üst üste üçüncü ayında da artışını sürdürdü. FAO Gıda Fiyat Endeksi eylülde ortalama 136 puana ulaşarak ağustos ayındaki 134 puanlık revize seviyeye kıyasla yüzde 1,5 yükseldi. Yıllık bazda yüzde 5,8 oranında artış kaydeden gösterge, Kasım 2022'den bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Küresel gıda endeksi her ne kadar Mart 2022 zirvesinin yüzde 15,1 altında kalsa da yükseliş trendi tarımsal piyasalarda tedirginliği artırıyor.

Şeker ve Tahıl Piyasalarında Arz Kaygısı

FAO verilerine göre eylül ayındaki en sert artışlar şeker ve tahıl gruplarında gerçekleşti. FAO Şeker Fiyat Endeksi; Tayland'daki üretim düşüşü, Hindistan'daki yetersiz yağışlar, Brezilya'daki aşırı yağışlar ve Avrupa Birliği'nde daralan şeker pancarı alanları nedeniyle aylık yüzde 6,1 yükseldi. Tahıl fiyat endeksi ise yüzde 5,1 artış gösterdi. Karadeniz sevkiyat kısıtları ve Kuzey Amerika'daki kuraklık buğday fiyatlarını yüzde 6,3 artırırken, ABD ve Brezilya kaynaklı arz sorunları mısır fiyatlarını yüzde 5,6 yukarı taşıdı. Bitkisel yağlar yüzde 0,9 artarken, et yüzde 1,1 ve süt ürünleri yüzde 0,1 geriledi.

Gıda Devlerinde Girdi Maliyeti Alarmı

Uluslararası emtia fiyatlarındaki tırmanış ABD merkezli dev gıda üreticilerini maliyet baskısıyla karşı karşıya bıraktı. Bloomberg haberine göre General Mills, 2027 mali yılı girdi maliyeti enflasyonunun öngörülen yüzde 4-5 bandının üst sınırına dayandığını bildirdi. Şirket bu dönemde en az 750 milyon dolar tasarruf sağlamayı hedeflerken bütçe dengesini korumak için yeni fiyat artışlarını gündeme aldı. Yılbaşından bu yana General Mills hisseleri yüzde 31 değer kaybederken, artan hammadde fiyatlarının şirket kârlılığı üzerindeki baskısı derinleşiyor.

Navlun ve Enerji Baskısıyla Yeni Zamlar

Bir diğer gıda üreticisi Conagra Brands, maliyet enflasyonunun yüzde 5-6 aralığının üst sınırında gerçekleşmesini bekliyor. Şirket, sürücü açığı ve yüksek petrol fiyatları sebebiyle taşıma maliyetlerindeki artışın ilk tahminin iki katına çıktığını belirterek ürünlerine doğrudan zam yapmaya başladı. Conagra satılan ürün maliyetinde yüzde 4'ü aşan verimlilik tasarrufu hedeflerken, McCormick de yıllık maliyet enflasyonu tahminini yüzde 6-7 düzeyine çıkardı. Yılbaşından bu yana Conagra hisseleri yüzde 23, McCormick hisseleri ise yüzde 34 oranında geriledi.

Market Rafları ve Tüketiciye Yansıma Riski

Küresel tarımsal hammadde fiyatlarındaki yükselişin perakende satış noktalarına doğrudan yansıması belirli aşamalara bağlı bulunuyor. Son tüketici fiyatları hammadde bedellerinin yanı sıra işçilik, işleme, ambalaj, enerji ve dağıtım marjlarıyla şekilleniyor. Ancak üretici şirketlerin operasyonel kâr marjlarında yaşanan daralma, alınan tasarruf tedbirlerinin yetersiz kalması durumunda yeni zam dalgalarını zorunlu kılıyor. Şirketlerin maliyet artışlarını etiketlere yansıtması halinde gıda talebinde ve satış hacimlerinde düşüş yaşanabileceği öngörülüyor.

English