Küresel gıda fiyatları ekimde yüzde 1,2 geriledi

6 Kasım 2026 · Bloomberg HT

FAO gıda endeksi ekimde yüzde 1,2 gerilerken Türkiye'de gıda enflasyonu aylık yüzde 3,5 arttı; küresel şekerde ise aylık yüzde 6,7 yükseliş kaydedildi.

Küresel gıda fiyatlarında aylık gerileme

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından açıklanan verilere göre, FAO Gıda Fiyat Endeksi Ekim 2026 döneminde bir önceki aya kıyasla yüzde 1,2 gerileme kaydetti. Küresel gösterge yıllık bazda ise yüzde 5,9 oranında artış gösterdi. Uluslararası piyasalarda bu gevşeme gözlenirken, Türkiye'de gıda enflasyonu ekim ayında aylık bazda yüzde 3,5, yıllık bazda ise yüzde 27,73 oranında yükseliş sergiledi. Küresel endeksin alt kalemleri incelendiğinde tahıl, süt ürünleri ve et fiyatlarında düşüş görülürken, bitkisel yağlar sınırlı artış kaydetti; şeker grubu ise sert yükselişiyle öne çıktı.

Tahıl piyasalarında arz kaynaklı düşüş

FAO verilerine göre Tahıl Fiyat Endeksi, ekim ayında aylık bazda yüzde 4,5 gerilerken yıllık bazda yüzde 12,6 artış kaydetti. Dört aydır kesintisiz yükseliş trendinde olan buğday fiyatları, uluslararası talepteki zayıflama ve Arjantin'deki üretim görünümünün toparlanması sonucunda düşüşe geçti. Karadeniz limanlarındaki lojistik aksamalar fiyatlardaki gerilemeyi frenlese de kısıtlamaların hafifleyeceği yönündeki beklentiler gevşemede etkili oldu. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki hasat baskısı ve Güney Amerika'daki yüksek rekolte beklentisi mısır fiyatlarını aşağı çekti. Avustralya'daki olumlu üretim tablosu arpa ve sorgum fiyatlarını baskılarken, FAO Tüm Pirinç Fiyat Endeksi hasat gecikmelerinin etkisiyle yüzde 1,6 oranında artış kaydetti.

Bitkisel yağ piyasasında zıt eğilimler

FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, ekim döneminde aylık bazda yüzde 0,3 gibi sınırlı bir artış gösterirken geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 17,6 yükseldi. Soya ve ayçiçek yağı fiyatlarındaki yukarı yönlü seyir, kolza yağındaki değer kaybını dengeledi. Güçlü biyoyakıt talebi ve Güney Amerika kaynaklı arz daralması soya yağını 2022 sonundan bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye taşıdı. Ayçiçek yağı fiyatları Karadeniz bölgesindeki lojistik kısıtlamalar nedeniyle toparlanma sergiledi. Güneydoğu Asya'da beklenen üretim düşüşü palm yağı fiyatlarını yüksek tutarken, Avrupa Birliği pazarında biyodizel talebinin gerilemesi kolza yağı fiyatlarını baskıladı.

Et fiyatlarında sınırlı gevşeme hareketi

FAO Et Fiyat Endeksi, ekim ayında aylık bazda yüzde 1,2 gerilerken yıllık bazda yüzde 0,4 artışla yatay bir seyir izledi. Avrupa Birliği'ndeki bol arz ve zayıf dış talep domuz eti fiyatlarını aşağı çekti. Avustralya'dan gelen arz artışı koyun eti fiyatlarını rekor düzeylerden geriletti. Sığır eti fiyatları, Avustralya'daki arz fazlasına rağmen üreticilerin yağışlar nedeniyle hayvanları merada tutması sonucu sınırlı bir düşüş yaşadı. Brezilya'nın Santa Catarina eyaletinde 18 Ekim tarihinde görülen Newcastle hastalığı kaynaklı kısıtlamalara rağmen ikili ticaret anlaşmaları kümes hayvanı eti piyasasında dengenin korunmasını sağladı.

Süt ürünlerinde dengeleri değiştiren stoklar

FAO Süt Ürünleri Fiyat Endeksi, ekim ayında aylık bazda yüzde 1,1 düşüş gösterirken, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 16,9 daha düşük seviyede kaydedildi. Yıllık bazda tereyağı fiyatı yüzde 31,1 ve peynir fiyatı yüzde 29,3 düşerken, yağsız süt tozu fiyatı yüzde 45,8 oranında artış sergiledi. Avrupa Birliği'ndeki yüksek stok seviyeleri ile ABD'nin rekabetçi arzı tereyağı ve peynir fiyatlarını belirgin şekilde baskıladı. Buna karşılık, ABD'deki süt proteini ürünlerine yönelik sanayi talebi ve artan ithalat ilgisi, yağsız süt tozu arzını sınırlayarak fiyatları yukarı taşıdı.

Şeker fiyatlarında sert yükseliş dalgası

Ekim ayında küresel piyasalarda en belirgin maliyet baskısını oluşturan ürün şeker oldu. FAO Şeker Fiyat Endeksi, aylık bazda yüzde 6,7 ve yıllık bazda yüzde 28,9 artarak Aralık 2024'ten bu yana görülen en yüksek seviyesine ulaştı. Brezilya'nın Orta-Güney bölgesinde şeker kamışı hasadının aşırı yağışlar yüzünden aksaması bu artışta belirleyici oldu. Hindistan'daki düzensiz muson yağışlarının rekolte endişelerini artırması ve 2026/27 sezonunda hem Avrupa Birliği hem de Tayland pazarında beklenen düşük üretim tahminleri küresel şeker fiyatları üzerindeki yukarı yönlü baskıyı pekiştirdi.

English