Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim küresel tahıl fiyatlarını tehdit ediyor
· Dünya Gazetesi
Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim nedeniyle küresel gübre kapasitesinde yüzde 40 düşüş yaşanırken, tahıl fiyatlarında yüzde 80'e varan artış riski uyarısı yapıldı.
Uluslararası Ticaret Odası (ICC) Genel Sekreteri John Denton, Wall Street Journal'a yaptığı değerlendirmede ABD ile İran arasındaki gerilimin Hürmüz Boğazı ticaretini olumsuz etkilediğini belirtti. Petrol piyasasına odaklanılırken asıl büyük riskin gübre sektöründe yaşandığını vurgulayan Denton, dünya gübre sevkiyatının yaklaşık üçte birinin bu boğazdan geçtiğini hatırlattı. Yaşanan aksaklıklar neticesinde kullanılabilir gübre kapasitesinin yüzde 40 oranında azaldığı ve piyasadan toplam 2,7 milyon tonluk gübre hacminin çekildiği bildirildi.
Birleşmiş Milletler bünyesinde krizin çözümü için oluşturulan görev gücünde yer alan John Denton, lojistik darboğazın sürmesi halinde tahıl fiyatlarında yüzde 80'e varan sert artışlar görülebileceğini açıkladı. Girdi maliyetlerindeki bu yükselişin özellikle gelişmekte olan ülkeleri zorlayacağı ifade edildi. Gübre ihtiyacının yaklaşık yüzde 90'ını ithalat yoluyla karşılayan Filipinler gibi ülkelerin, tedarik zincirinde yaşanan bu kırılmalara ve maliyet artışlarına karşı en savunmasız pazarlar arasında bulunduğu aktarıldı.
Uluslararası Ticaret Odası, dünya gıda güvenliğini tehdit eden unsurların yalnızca Hürmüz Boğazı ile sınırlı kalmadığına dikkat çekti. Rusya ve Ukrayna arasında devam eden savaşın Karadeniz tahıl koridoru üzerindeki baskıyı sürdürdüğü belirtildi. Bununla birlikte El Nino kaynaklı olumsuz hava koşullarının da dünya genelindeki tarımsal rekolteyi olumsuz etkilediği, tüm bu faktörlerin birleşerek temel gıda ürünlerinde küresel bir arz krizini tetikleyebileceği vurgulandı.
Hürmüz Krizinin Tarım ve Gıda Sektörüne Etki Oranları
Kaynak: ICC
- Kullanılabilir gübre kapasitesindeki azalış
- %40
- Tahıl fiyatlarında beklenen artış oranı
- %80
- Filipinler'in gübre ithalat bağımlılığı
- %90