FAO Gazze'deki Ekilebilir Arazilerin Durumunu Açıkladı
· FAO
FAO ve UNOSAT verilerine göre Gazze Şeridi'ndeki ekilebilir tarım arazilerinin yalnızca yüzde 3'ü hem erişilebilir hem de hasarsız durumda bulunuyor.
Gazze Tarımında Jeouzamsal Tespitler
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ile BM Uydu Merkezi (UNOSAT) tarafından yayımlanan ortak jeouzamsal değerlendirmeye göre, Gazze Şeridi'ndeki ekilebilir tarım arazilerinin yalnızca yüzde 3'ü hem erişilebilir hem de hasarsız durumda bulunuyor. 24 Haziran 2026 itibarıyla bölgedeki tarım arazilerinin yüzde 27'sine karşılık gelen 4 bin 91 hektarlık alan erişilebilir durumda kaldı. Ancak bu alanın yalnızca 448 hektarının hasarsız olduğu belirlendi. Geriye kalan 3 bin 643 hektarlık erişilebilir arazinin ise yeniden ekim yapılabilmesi için kapsamlı rehabilitasyona ihtiyaç duyduğu bildirildi. FAO ve UNOSAT verilerine göre, Ekim 2025'ten bu yana hasarsız ve erişilebilir alanlar 601 hektardan 448 hektara düşerek 153 hektarlık, yani yüzde 25,5'lik bir kayıp yaşadı.
Araziye Erişim Kısıtlamalarının Etkisi
FAO ve UNOSAT verilerine göre, tarım arazilerindeki daralmanın temel nedeni fiziki yıkımdan ziyade arazilere erişimin engellenmesi oldu. Ekim 2025'teki ateşkesten bu yana askeri kontrol altındaki bölgeyi ayıran "Sarı Hat" sınırının batıya doğru genişlemesi, üreticilerin tarlalarına ulaşmasını ciddi ölçüde kısıtladı. Arazilere erişim kaybında en sert düşüşlerin Deir al-Balah ile Han Yunus bölgelerinde gerçekleştiği aktarıldı.
FAO Acil Durumlar ve Dirençlilik Ofisi Direktörü Rein Paulsen duruma ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
"This latest assessment paints a stark picture of the continued deterioration of Gaza’s agriculture sector. The loss of access to farmland is further shrinking the space available for farmers to produce food, even where agricultural assets remain physically intact. Farmers in Gaza have shown time and again that when land and inputs are available, production is possible. But without urgent action to restore safe access and provide farmers with the support they need, opportunities to restore local food production will continue to diminish."
Sera Varlığı ve Bölgesel Dağılım
Raporda Gazze'deki örtüaltı üretim alanlarına ilişkin son durum da paylaşıldı. Elde edilen verilere göre, sera alanlarının yalnızca yüzde 16,6'sına denk gelen 224 hektarlık bölümü erişilebilir ve hasarsız kaldı. Bu miktar Ekim 2025 değerlendirmesinde 226 hektar ve yüzde 17,3 seviyesindeydi. Seralardaki en belirgin kayıp Deir al-Balah bölgesinde yaşandı. Coğrafi dağılım incelendiğinde, Refah bölgesinde erişim krizinin zirveye ulaştığı görüldü; zira Refah'taki tarım arazilerinin yüzde 97,2'sine, seraların ise yüzde 98,4'üne ulaşılamıyor. Buna karşılık en yoğun fiziki tahribatın Kuzey Gazze ve Gazze vilayetlerinde yoğunlaştığı bildirildi.
Tarımsal Girdiler ve Hayvancılık Krizi
Arazi kaybına ek olarak tohum, gübre, sulama ekipmanı ve yakıt gibi temel girdilerin ithalat ve dağıtımındaki kısıtlamalar tarımsal üretimi durma noktasına getirdi. Gazze'deki hayvancılık üreticileri de yem temini, veterinerlik malzemeleri ve hayvan sağlığı hizmetlerine ulaşmakta büyük zorluklar yaşıyor. FAO'nun sürüleri korumak için ihtiyaç duyulan yem ve malzemeleri ithal etme çabaları düzensiz şekilde sürdürülebiliyor. Piyasada bulunan kısıtlı girdilerin kalitesinin düştüğü ve fiyatların çiftçi ailelerinin alım gücünü aştığı belirtiliyor. Çatışmalar öncesinde tarım sektörü Gazze ekonomisinin yüzde 10'unu oluşturuyor ve 560 binden fazla insanın geçim kaynağını sağlıyordu.
FAO'dan Acil Eylem Çağrısı
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü, Gazze'de yerel tarımsal üretimi yeniden canlandırmak için uluslararası topluma acil ve sürdürülebilir eylem çağrısında bulundu. Kuruluş, çiftçilerin arazilerine güvenli erişiminin derhal temin edilmesi ve çift kullanımlı olmayan ticari ithalatlar dahil temel tarımsal girdilerin girişinin kolaylaştırılması gerektiğini vurguladı. Ayrıca hasar gören 3 bin 643 hektarlık tarım arazisinin rehabilitasyonu için kaynak sağlanmasının zorunlu olduğu ifade edildi. FAO, Gazze'nin tarım-gıda sistemini yeniden inşa etmek ve gıda güvencesini sağlamak için kesintisiz girdi akışının ve kalıcı yatırımların şart olduğunu belirtti.