Yerli bor gübresi dokuz ülkenin tarımında kullanılıyor

4 Ekim 2026 · Dünya Gazetesi

Dünya bor rezervlerinin yüzde 73'ünü elinde bulunduran Türkiye, ham madde ihracatının ötesine geçerek geliştirdiği bor katkılı gübreleri 9 ülkeye ulaştırdı.

Türkiye Bor Rezervlerinde Dünya Lideri

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verilerine göre Türkiye, dünya bor rezervlerinin yüzde 73'üne sahip konumda bulunuyor. Aynı zamanda dünya bor üretiminin yüzde 48'ini tek başına gerçekleştiren ülke, bu stratejik madeni tarımsal üretimde katma değere dönüştürmeyi hedefliyor. Bakanlığın 2026'da güncellediği resmi verilere göre, 2024 yılında 2,5 milyon ton bor ürünü satışı gerçekleştirilerek 1 milyar 322 milyon dolarlık gelir elde edildi. Borun sadece ham madde olarak satılması yerine bitki besleme ve gübre sanayisinde kullanımı yaygınlaşıyor.

İstanbul'da Uluslararası Tarım Yatırımı Buluşması

Borun tarımda kullanım alanlarının ve gelecek yatırım fırsatlarının değerlendirildiği uluslararası buluşma İstanbul'da gerçekleştirildi. Çok sayıda ülkeden temsilci, iş insanı ve yatırımcının bir araya geldiği etkinlikte, Türk mühendislerince geliştirilen bor temelli gübrelerin küresel pazardaki payı masaya yatırıldı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, bor madeninin bitkilerin büyüme ve gelişim süreçlerinde ihtiyaç duyduğu en kritik mikro elementlerden biri olduğunu belirterek gübre katkısı olarak kullanımının stratejik önem taşıdığına dikkat çekiyor.

Bor Temelli Gübre 9 Ülkede

Bor ile gübre üretimi yapan firmanın yönetim kurulu başkanı Harun Gündoğan, ürünün yurt dışındaki kullanımına ilişkin şu bilgileri verdi:

"Şu anda sadece Türkiye'de değil, dünyanın 9 farklı ülkesinde Türklerin üretmiş olduğu bir ürün, bor gübresi kullanılmaya başlandı. Türkiye'de çok uzun dönemdir denendi, testleri yapıldı ve kullanılmaya başlanmıştı. Aldığımız sonuçlar çiftçimizin yüzünü güldürüyor."

Küresel pazara açılma vizyonunu anlatan Harun Gündoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Kendimizi dünyaya açılırken herhangi bir şekilde sınır tanımadık. İnsan sağlığının ve toprağın sınırının olmayacağını biliyoruz. Bugün Amerika kıtasındayız, Kanada'dayız, Moldova'dayız, Azerbaycan'dayız, Kazakistan'dayız. Dünyanın birçok ülkesinden iş insanları ve devlet erkanı burada."

Toprak sağlığının temel öncelikleri olduğunu belirten Harun Gündoğan, toplantının amacını şu sözlerle özetledi:

"Bugün toprak anlatılacak. Toprak bize ne veriyor, biz toprağa neler veriyoruz? Biz bugün burada bunu işleyeceğiz."

Yatırımcılardan Çukurova ve Verim Vurgusu

Projeye sermaye aktaran yatırımcı Mustafa İzci, üretim raporlarının yarattığı güveni şu şekilde aktardı:

"İlk yatırımımızda proje olarak bize bahsedildiğinde gerçekten çok etkilenmiştik. Tereddüt etmeden yatırımda bulunmuş olduk. İnandırıcılığı konusunda tereddütler, gitgeller oldu. Ancak denenmiş ürünleri görünce, üretim raporlarını inceleyince böyle bir şeyin mümkün olabileceğini gördük."

Saha uygulamalarına değinen yatırımcı Sergülen Bilen ise ürünün pazardaki geleceğini şu ifadelerle değerlendirdi:

"Çukurova bölgesinde birçok çiftçimiz bu gübreyi kullanıyor. Önümüzdeki yıllarda dünya pazarında gübre konusunda yaşanan gelişmelerle bizim gübremizin de ön plana çıkacağını düşünüyoruz."

Bilen, bor katkılı gübre formülünün tarımsal üretimde verimi yüzde 20 ila 30 oranında artırdığını ifade etti.

Katma Değerli Üretim ve Gelecek

Türkiye'nin maden stratejisinde bor karbür ve ferrobor gibi yüksek teknolojili türevlerin yanı sıra tarımsal gübre sektörü de öncelikli alanlar arasında yer alıyor. Cam, seramik, metalürji, savunma ve enerji sanayisinde yaygın şekilde kullanılan bor elementi, tarımda toprak verimliliğini artıran formülleriyle yeni bir ihracat kapısı aralıyor. İstanbul'da düzenlenen zirvede, bor katkılı gübrelerin uluslararası tarım pazarlarında yaygınlaştırılması ve yabancı yatırımcıların Türkiye'deki üretim tesislerine çekilmesi yönündeki çalışmaların hız kesmeden devam edeceği kaydedildi.

English