Eskişehir'in Tarımsal Üretim Değeri 51 Milyar Liraya Ulaştı
· GıdaTarım
Sanayi kenti kimliğiyle öne çıkan Eskişehir, 51 milyar liralık tarımsal üretim değeri ve güçlü gıda sanayisiyle kırsal kalkınmadaki stratejik gücünü koruyor.
Cumhuriyetin Tarımsal Mirası ve Öncülüğü
Eskişehir, Cumhuriyet döneminde tarımsal araştırma ve kırsal kalkınmada stratejik öncülük üstlenmiştir. Mustafa Kemal Atatürk’ün talimatıyla 13 Aralık 1925 tarihinde Islah-ı Buzr adıyla Türkiye’nin ilk tohum ıslah istasyonu Sazova’da kurulmuştur. Ali Numan Kıraç öncülüğünde 1929 yılında hayata geçirilen Kuru Tarım Deneme İstasyonu, uluslararası literatüre geçen önemli yöntemler geliştirmiştir. Ayrıca 1933 yılında rekor sürede işletmeye açılan şeker fabrikası ve temeli atılan Köy Enstitüleri, kentin tarımsal hafızasını inşa etmiştir.
Eskişehir Ekonomisinde Tarımın Stratejik Yeri
Kent ekonomisinde sanayi öne çıksa ve tarımın payı yüzde 7 seviyesinde kalsa da tarımsal üretim önemini korumaktadır. Eskişehir Sanayi Odası, üreticiler ve gıda imalatçılarını bir araya getiren toplantılarla sektörel duyarlılığı sürdürmektedir. ESO koordinasyonunda 13 Ağustos 2026 tarihinde düzenlenen Sektörel Meslek Grupları Toplantısı’nda unlu mamullerden yeme kadar pek çok alan ele alınmıştır. Kent yönetimi ve üretici temsilcileri, sanayileşmeye rağmen kırsal üretimin ve yerli üreticinin desteklenmesi gerektiği konusunda ortak tavır sergilemektedir.
51 Milyar Liralık Üretim Gücü
Tarım Reformu Genel Müdürlüğü’nün Eskişehir Tarımsal Yatırım Rehberi verilerine göre kentte 2025 yılı itibarıyla Çiftçi Kayıt Sistemi’ne kayıtlı 24 bin 113 çiftçi bulunmaktadır. Toplam 5,5 milyon dekar tarım, 3,4 milyon dekar mera ve 1,3 milyon dekar nadas alanı mevcuttur. Eskişehir İl Tarım ve Orman Müdürü Yüksel Çil’in paylaştığı verilere göre, 30,7 milyar lirası bitkisel, 19,3 milyar lirası hayvansal olmak üzere kentin tarımsal üretim değeri 51 milyar liraya ulaşmıştır. Bitkisel üretimde yüzde 70 payı hububat ve baklagil alırken, roka üretiminde 34 bin tonla Türkiye’nin yüzde 77’si karşılanmaktadır.
Gıda Sanayisi ve Hayvancılık Potansiyeli
Eskişehir tarımı, gelişmiş tarıma dayalı sanayi altyapısı ve hayvan varlığı ile dikkat çekmektedir. Resmi kayıtlara göre kent genelinde 160 bin büyükbaş ve 1 milyon 300 bin küçükbaş hayvan varlığı bulunmaktadır. İl genelinde faaliyet gösteren 1092 adet tarıma dayalı sanayi işletmesi katma değer yaratmaktadır. Bu tesislerin 273’ü yem, 266’sı unlu mamuller, 161’i pastacılık, 75’i süt ürünleri ve 20’si et işleme alanında üretim yaparak kırsal kalkınmaya katkı sunmaktadır.
Su Kısıtı ve Üretim Maliyeti Sorunları
Üretim hacmindeki güçlü yapıya karşın kent tarımı ciddi yapısal sorunlarla karşı karşıya bulunmaktadır. Eskişehir, Türkiye’de su kısıtı tespit edilen 11 ilden birisi konumunda yer almakta ve kentin 6 ilçesi bu kısıt kapsamına girmektedir. Sektör temsilcilerinin katıldığı toplantılarda dile getirildiği üzere, artan girdi maliyetleri ve işçilik teminindeki güçlükler üretimi zorlaştırmaktadır. Gıda enflasyonunun sanayiciye yüklenmesi yerine girdi maliyetlerinin düşürülmesi ve ithalat yerine yerli üretimin teşvik edilmesi öncelikli talep olarak öne çıkmaktadır.