Araştırma: Bahçede Kuş Beslemek Kuş Gribini Yayabilir
· ScienceDaily Beslenme
Griffith Üniversitesi tarafından yürütülen yeni bir bilimsel değerlendirme, ev bahçelerine kurulan kuş yemliklerinin H5N1 virüsünün yabani türler arasında yayılmasında kritik bir bulaşma odağı oluşturabileceğini gösteriyor.
Kuş Gribi Yayılımı ve Riskler
Griffith Üniversitesi Gezegen Sağlığı ve Gıda Güvenliği Merkezi bünyesinde hazırlanan bilimsel değerlendirmeye göre, dünya genelinde yabani kanatlı ve memeli popülasyonlarını etkileyen ölümcül H5N1 virüsü Avustralya genelinde yayılmaktadır. Yayınlanan çalışmada, son dönemde 1000 adetten fazla tepeli sumrunun ve ana karada ilk kez kayıtlara geçen 1 adet uzun burunlu kürklü fokun virüs nedeniyle telef olduğu belirtildi. Araştırmacılar, bu ölümcül tablonun özellikle hassas yabani türler üzerinde ciddi bir biyolojik tehdit oluşturduğuna ve popülasyonları hızla geriletebileceğine işaret ediyor.
Bahçe Yemliklerinin Salgındaki Rolü
Avustralya genelinde yürütülen araştırmalar, hane halkının yaklaşık %50 gibi yüksek bir oranının yabani kuşları düzenli olarak beslediğini ortaya koyuyor. Çalışmada, bahçelere konulan yemliklerin H5N1 virüsü için kontrolsüz birer süper bulaştırıcı odak haline gelebileceği aktarılıyor. Emekli Profesör Darryl Jones tarafından hazırlanan analizde, iyi niyetle yapılan bu yardım faaliyetinin aslında kuşlar arasındaki patojen transferini hızlandırabileceği vurgulanıyor. Hanelerin günlük yemleme pratikleri, salgının yerleşim alanları çevresinde kontrolsüz şekilde büyümesine zemin hazırlayabiliyor.
Farklı Türlerin Temas Riski
Bahçelere bırakılan tohum veya et parçaları, normal şartlarda doğada asla bir araya gelmeyecek çok sayıda farklı kuş türünü aynı noktada buluşturuyor. Bu durum, virüsün farklı ekolojik nişlerdeki kanatlılar arasında hızla atlamasına ve yoğun bulaşma alanları oluşmasına neden oluyor. Bilim insanları, virüsün özellikle nesli tükenme tehlikesi altında bulunan turuncu karınlı papağan gibi nadir türlere sıçraması durumunda telafisi imkansız kayıplar yaşanabileceği konusunda değerlendirmelerde bulunuyor. Doğal dengenin yapay yemlemeyle bozulması hastalık riskini katlıyor.
Memeliler ve İnsan Sağlığı Boyutu
H5N1 virüsünün oluşturduğu tehdit sadece kanatlı türlerle sınırlı kalmayıp diğer yaban hayatı zincirine de doğrudan uzanıyor. Enfekte olmuş kuş leşleriyle beslenen opossumlar, kızıl tilkiler ve kargalar gibi leş yiyici hayvanlar da virüse doğrudan maruz kalabiliyor. Yaban hayatı bakıcıları ve veteriner hekimler gibi enfekte hayvanlarla çok yakın temasta bulunan insanların da düşük olasılıkla virüse yakalanabileceği raporda yer alıyor. Ancak insan vakalarının genel olarak nadir görüldüğü ve hafif seyrettiği kaydediliyor.
Yemlemenin Durdurulması ve Alternatifler
Araştırmacılar, salgın döneminde yabani kuş ölümlerini azaltmanın en kesin ve etkili yolunun kuş besleme alışkanlığına tamamen son verilmesi olduğunu vurguluyor. Daha önce gerçekleştirilen araştırmalar, bahçeleri ziyaret eden yabani kuşların temel besin ihtiyaçlarını zaten böcek ve kurtçuk gibi doğal kaynaklardan karşıladıklarını kanıtlamıştı. İnsanların sunduğu tohum ve atıkların sadece ek bir atıştırmalık niteliğinde olduğu ifade ediliyor. Yemleme kesildiğinde kuşlar bahçelerde yoğun şekilde toplanmayarak doğal mesafelerini korumayı başarıyor.
Kuş Beslemede Alınacak Hijyen Tedbirleri
Yemlemeyi sürdürmek isteyen vatandaşlar için riskleri kısmen azaltabilecek üç temel önlem sıralanıyor. Kuşların kalabalık gruplar halinde toplanmasını engellemek amacıyla yem miktarının ciddi şekilde azaltılması ilk aşamada tavsiye ediliyor. Bulaş riskini sıfıra indirmek için elden besleme alışkanlığı kesinlikle terk edilmeli ve tüm temas yüzeyleri ev tipi çamaşır suyuyla düzenli temizlenmelidir. Uzmanlar, hasta veya ölü görülen yaban hayvanlarına dokunulmaması ve durumun derhal yetkili veterinerlik hatlarına bildirilmesi gerektiğini hatırlatıyor.