İklim krizinde 171 milyon öğrencinin eğitimi kesintiye uğradı

11 Eylül 2026 · Al Jazeera

UNICEF raporuna göre, 2025 yılında aşırı hava olayları nedeniyle 106 ülkede 171 milyondan fazla öğrencinin eğitimi aksarken, uzun vadeli gelir kaybının 200 milyar doları bulabileceği hesaplanıyor.

Küresel İklim Krizi Eğitimi Vurdu

Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) tarafından yayımlanan yeni rapora göre, 2025 yılında dünya genelinde okul öncesinden ortaöğretim sonuna kadar her 10 öğrenciden birinin eğitimi iklim tehlikeleri sebebiyle kesintiye uğradı. Toplam 106 ülke ve bölgeden elde edilen verilerin incelendiği raporda, 171 milyondan fazla öğrencinin aşırı hava olaylarından doğrudan etkilendiği belirtildi. Fırtına, sel, aşırı sıcaklar, kuraklık ve orman yangınları okul binalarına zarar verirken eğitim sürelerini kısalttı. Krizin boyutuna dikkat çeken UNICEF İcra Direktörü Catherine Russell durumu şu sözlerle değerlendirdi:

"Milyonlarca çocuk için iklim tehlikeleri sadece dersleri aksatmakla kalmıyor; aynı zamanda okullarını yıkıyor, ailelerini yerinden ediyor ve en savunmasız olanları mahrum bırakıyor."

Aşırı Hava Olaylarının Yıkıcı Bilançosu

UNICEF verilerine göre 2025 yılındaki okul aksamalarının başlıca nedeni fırtınalar oldu ve dünya çapında tam 109 milyon öğrenci fırtınalardan etkilendi. Şiddetli seller en az 70 milyon öğrencinin ders başı yapmasını engellerken, rekor kıran sıcak hava dalgaları yaklaşık 50 milyon çocuğun eğitim hayatını sekteye uğrattı. Bir önceki yıl 85 ülkede 250 milyon çocuğun etkilendiği bildirilmişti; kurum bu yıl hükümet rakamları yerine yardım kuruluşları ve yerel medya verilerini temel alan bir metodoloji değişikliğine gittiğini açıkladı. Yaşanan afetler nedeniyle okulların fiziksel altyapısı ağır darbe alırken devamsızlık oranları kritik seviyelere ulaştı.

Kız Çocukları ve Yoksul Ülkeler

Açıklanan raporda, iklim krizinden etkilenen çocukların yüzde 75'inin kriz anlarında eğitimi sürdürecek kaynaklardan yoksun olan düşük ve alt-orta gelirli ülkelerde yaşadığı kaydedildi. Afetlerin kız çocukları üzerindeki yıkıcı etkisine özel bir vurgu yapan Learning Interrupted Raporu şu tespiti paylaştı:

"Kız çocukları güvensizlik, emniyetsiz öğrenme ortamları ve çocuk yaşta evlilik nedeniyle okulu bırakma konusunda daha yüksek risklerle karşı karşıya kalıyor."

Aynı raporda krizin getirdiği ilave zorluklara işaret edilerek şu ifadelere yer verildi:

"Okulların ve sanitasyon tesislerinin zarar görmesi, yerinden edilme ve aile gelirinin kaybolması, kız çocuklarına ek bakım ve su taşıma sorumlulukları yükleyebiliyor."

Risklerin devamında rapor şu uyarıyı kaydetti:

"Bu baskılar çocuk yaşta evlilik riskini de artırarak okullar yeniden açıldığında kız çocuklarının sınıfa dönmesini zorlaştırabiliyor."

Gelecek Tehdidi ve Ekonomik Kayıp

İklim kaynaklı kesintilerin çocuklar üzerindeki etkisinin yalnızca anlık ders kayıplarıyla sınırlı kalmadığı, çok ciddi uzun vadeli ekonomik faturalar doğuracağı hesaplanıyor. UNICEF analizine göre, gerekli önlemlerin alınmaması halinde yalnızca 2025 yılındaki aksamalar sebebiyle öğrencilerin ömür boyu kazançlarında en az 200 milyar dolarlık telafisi güç bir kayıp yaşanabilir. Birleşmiş Milletler kurumu, hükümetlere ve uluslararası ortaklara çağrıda bulunarak eğitim yatırımlarının acilen artırılmasını istedi. Yetkililer, iklim felaketlerine ve çevresel tehlikelere karşı dirençli yeni eğitim tesislerinin inşa edilmesi için bütçelerin hızla seferber edilmesi gerektiğini bildirdi.

English