Çiftçi-Sen Kuru Üzüm İçin 151 Lira Taban Fiyat İstedi
· TMO
Toprak Mahsulleri Ofisi ve TARİŞ'in kuru üzüm alım fiyatını henüz açıklamaması Manisalı üreticilerin tepkisine yol açarken, Çiftçi-Sen kilogram başına en az 151,50 TL taban fiyat talep etti.
Kuru Üzümde Taban Fiyat Talebi
Manisalı üzüm üreticileri, Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) ve TARİŞ’in çekirdeksiz kuru üzüm alım fiyatını henüz açıklamamasına tepki göstererek en az 151 TL taban fiyat talep etti. Fiyat belirsizliği nedeniyle ürünlerini maliyetin altında tüccara satmak zorunda kaldıklarını belirten üreticiler, TARİŞ’in adım atmak için TMO’yu beklediğini ifade ediyor. Çiftçi-Sen tarafından yapılan maliyet hesabına göre, üreticinin üretime devam edebilmesi için 93,00 TL/kg yalın maliyetin üzerine yüzde 25 kâr payı ve yüzde 30 insanca yaşam payı eklenerek 2026 referans taban fiyatının en az 151,50 TL/kg olması gerekiyor.
Girdi Maliyetleri ve Fiyat Düşüşü
Sendikanın verilerine göre mazot başta olmak üzere girdi maliyetleri katlanırken ürün alım fiyatları geriledi. Çiftçi-Sen açıklamasına göre 2024'te litresi 41–44 TL bandında seyreden, 2025’te 45–53 TL’ye çıkan mazot fiyatı, 2026 yılına 55 TL ile başlayıp kısa sürede yüzde 50 artışla 83 TL’ye yükseldi. Buna karşılık geçen yıl 16–18 TL/kg bandında olan sumalık yaş üzüm alım fiyatı bu sezon 11 TL/kg seviyesinden açıldı.
Piyasadaki Belirsizlik ve Üretici Tepkisi
Manisa Sarıgöl’de üretim yapan üzüm üreticisi Şemsi Baykal piyasa şartlarını şu sözlerle ifade etti:
"Şaraplık üzümü şu an 10 liradan alıyorlar. Sofralık üzümün ise en yüksek 30-37 liradan alındığını duydum. O da çok kaliteli üzüm varsa. Ödemeleri de aylara bölüyorlarmış. Bugün 15-20 liradan üzüm alınacağını duydum. Bu fiyatlara biz ne geçinebiliriz ne de borçlarımızı harçlarımızı ödeyebiliriz"
Kuru üzümde üreticinin en az 150 lira beklediğini belirten üretici Şemsi Baykal değerlendirmesini şöyle sürdürdü:
"O bantta bir fiyat açıklanırsa en azından bizi biraz tatmin eder. Sofralık üzümü 50, 60, hatta 70 liradan alsalar bile ‘Bu fiyat yüzümüzü güldürüyor’ deriz. Ama yok. Resmen bizimle dalga geçiyorlar"
Borç Yükü ve Üretim Riski
Piyasadaki karamsarlığı anlatan üzüm üreticisi Şemsi Baykal yaşananları şu sözlerle aktardı:
"Şu anda çok düşük fiyatlara üzüm satılıyor. 20-25 lira nedir? Komşularım ‘15 liradan üzüm alacağım’ diyor. Bunları duydukça önümü göremiyorum. İnsanların üzerine ölü toprağı serilmiş gibi. Hiç kimse yaptığı işten memnun değil, hevesli değil"
Bölgedeki tabloya dikkat çeken üretici Şemsi Baykal iki ayrı soru yöneltti:
"Manisa’nın yüzde 90’ı üzüm üreticisi. Manisa’da bir üretici bile halinden memnun değil. Çiftçi toprağa küserse ne olacak"
"Üretici memnun değil, alan memnun değil, satan memnun değil. Kim memnun"
Artan borç yükü karşısında üreticinin çaresiz kaldığını vurgulayan Şemsi Baykal sözlerini şöyle tamamladı:
"35 liraya üzüm alıyorlarmış. Benim üzümümü 15 liraya almak istiyorlar. Peki ben borçlarımı nasıl ödeyeceğim? Traktörümü mü satayım. Ürünlerimi satıp borçlarımı kapatamazsam bu sefer satmam gereken toprağım olacak. Ben bu topraktan ürettiğimi kâra çeviremezsem, bu üretimden memnun kalamazsam şehirdeki insan nasıl doyacak"