Van'da Kuraklığa Karşı Tuz Çalısı Üretimi Başladı
· AA Tarım & Ekonomi
Van Tarımsal Araştırma Enstitüsü, kuraklık ve toprak tuzluluğuna dirençli tuz çalısı üretimine başlayarak bölgedeki hayvancılık işletmelerinin kaba yem maliyetlerini düşürmeyi hedefliyor.
Kuraklığa Dayanıklı Alternatif Yem
Van'da kuraklık ve olumsuz çevre koşullarına karşı dirençli bitki türlerini yaygınlaştırmak amacıyla yürütülen kapsamlı çalışmalar çerçevesinde tuz çalısı (Atriplex canescens) üretimine başlandı. Geniş mera ve yayla varlığına sahip kentte, çayır ve yem bitkileri kapasitesini geliştirmek amacıyla Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) ile Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü (BÜGEM) işbirliği sağlandı. Anavatanı Kuzey Amerika olan bu bitki, kuraklığa ve yüksek toprak tuzluluğuna dayanıklılığıyla öne çıkıyor. Yıl boyunca yeşil kalabilen ve yüksek protein içeriğine sahip olan tuz çalısı, bölgedeki hayvancılık işletmeleri için stratejik bir kaba yem alternatifi oluşturuyor.
Damızlık Bahçe ve Fide Üretimi
Adaptasyon çalışmalarının başarıyla sonuçlanmasının ardından enstitü bünyesinde seralarda tohumdan fide üretimi aşamasına geçildi. Gelişimini tamamlayan fideler sahaya aktarılarak yaklaşık 20 dönümlük alanda toprakla buluşturuldu. Süreci değerlendiren Van Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürü Dr. Gülüstan Korkmaz şunları kaydetti:
"Bu kapsamda ilk olarak 2024 yılının aralık ayında iki personelimizi görevlendirdik. Bu konuda eğitim çalışmalarını başlattık. Arkadaşlarımız üretimle ilgili eğitimlerini tamamladılar. 2025'ten itibaren de sahamızda aktif olarak tuz çalısı yetiştirmeye başladık. İlk etapta 20 dönüm alanda 2 bin fide ile damızlık bahçesi oluşturduk. 2026 itibarıyla seramızda tohumdan fide üretmeye başladık. Gelecek yıl fide üretimini hızla artırarak bölgede tuz çalısı üretimini yaygınlaştıracağız. Çalışmanın temel hedefi çayır ve mera alanlarının ıslah edilmesidir. Bu alanlarda ot verimi ve yem kalitesinin artırılmasıyla hayvancılık işletmelerinin önemli gider kalemlerinden biri olan kaba yem maliyetlerinin düşürülmesi amaçlanıyor."
Bölgesel Tarımsal Araştırma Faaliyetleri
2022 yılında kurulan enstitü, sadece Van iline değil aynı zamanda Bitlis, Muş, Ağrı ve Hakkari illerine de hizmet veriyor. Kurumun temel hedefleri arasında Van Gölü ve Zap Havzası başta olmak üzere bölgedeki bitkisel ve hayvansal üretimi çeşitlendirmek yer alıyor. Enstitü uzmanları melezleme, ıslah, çayır-mera yönetimi, küçükbaş hayvancılık, tıbbi aromatik bitkiler ile toprak ve su kaynaklarının etkin kullanımı başlıklarında Ar-Ge projeleri yürütüyor. Yürütülen projelerle çevre illerin tarımsal potansiyelinin iklim değişikliğine karşı korunması hedefleniyor.
Erozyonla Mücadele ve Mera Islahı
Üretimin sürdürülebilir kılınması için kurum bünyesinde yerli tohum kaynaklarının geliştirilmesi hedefleniyor. Tuz çalısının yaygınlaşması kurak ve verimsiz alanların tarıma kazandırılmasına ve rüzgar erozyonunun önlenmesine doğrudan destek veriyor. Gelecek planlarını aktaran Van Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürü Dr. Gülüstan Korkmaz şöyle konuştu:
"Bu fideleri yetiştirdikten sonra temel hedefimiz bunlardan tohum almak, bu tohumlardan tekrar fide üretip mera alanlarımızda hem erozyonla mücadele hem hayvanların kaba yem ihtiyacını karşılamak üzere tuz çalısı yetiştiriciliğini yaygınlaştırmaktır. Bu yıl çalışmalarımıza başladık. Damızlık bahçemizden ilk tohumları gelecek yıl almayı hedefliyoruz."
Hayvancılıkta Kaba Yem Maliyeti
Mera alanlarındaki bitki örtüsünün zenginleşmesi, hayvancılık işletmelerinin en büyük harcama kalemlerinden birini hafifletmeyi amaçlıyor. Yüksek proteinli çalı formundaki bitkiler sayesinde mera otlatma süreleri uzuyor ve işletmelerin yem temin giderleri dengeleniyor. Van Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürü Dr. Gülüstan Korkmaz projenin ekonomik katkısını şu sözlerle özetledi:
"Çayır ve mera alanlarının ıslah edilmesi ile bu alanların ot verimi ve kaba yem kalitesinde meydana gelecek artış, hayvancılık işletmelerinin en önemli gider kalemi olan yem maliyetlerinin azaltılmasına doğrudan katkı sağlayacaktır."